O‘zbekistonda ekologik xavfsizlikni mustahkamlash, kimyoviy moddalar va chiqindilarni barqaror boshqarish tizimini rivojlantirish izchil davom etmoqda. Global ekologik jamg‘armaning (GEF) Samarqandda bo‘lib o‘tgan VIII Assambleyasi yakunlari bo‘yicha "O‘zbekistonda kimyoviy moddalar va chiqindilarni ekologik xavfsiz boshqarish orqali Stokgolm konvensiyasini amalga oshirishni qo‘llab-quvvatlash" yangi loyihasi ma’qullandi.
Loyiha O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) bilan birgalikda GEFning moliyaviy ko‘magida amalga oshiriladi. Tashabbusning umumiy byudjeti 4,95 million AQSH dollarini tashkil etadi. Loyihani amalga oshirish 2031-yilgacha mo‘ljallangan bo‘lib, kimyoviy moddalar va chiqindilarni ekologik xavfsiz boshqarish bo‘yicha milliy salohiyatni mustahkamlash, shuningdek, O‘zbekistonning Turg‘un organik ifloslantiruvchi moddalar to‘g‘risidagi Stokgolm konvensiyasi doirasidagi majburiyatlarini bajarishga qaratilgan. Bugungi kunda xavfli kimyoviy moddalar va chiqindilar bilan ishlash masalalari alohida dolzarblik kasb etmoqda. Mintaqaning ko‘plab mamlakatlari singari O‘zbekiston ham sanoat faoliyati va eskirgan pestitsidlarning to‘planishi bilan bog‘liq tarixiy atrof-muhit ifloslanishi oqibatlariga duch kelmoqda. Turg‘un organik ifloslantiruvchi moddalar ekotizimlar, bioxilma-xillik va aholi salomatligi uchun jiddiy xavf tug‘diradi, chunki ular atrof-muhitda uzoq vaqt davomida saqlanib qolishi va tirik organizmlarda to‘planishi mumkin.
Loyiha doirasida milliy monitoring tizimlari va laboratoriya bazasini modernizatsiya qilish, xavfli kimyoviy moddalar va chiqindilarni boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish, ifloslangan hududlarni aniqlash va rekultivatsiya qilish, shuningdek, tegishli idoralarning texnik salohiyatini mustahkamlash va idoralararo hamkorlikni rivojlantirish ko‘zda tutilgan. Loyihaning bevosita benefitsiarlari 10 mingga yaqin aholi, jumladan, 5 ming nafar xotin-qizlar bo‘lishi kutilmoqda. Asosiy ekologik natijalar orasida barqaror organik ifloslantiruvchi moddalar bilan ifloslangan 565 tonna qattiq va suyuq chiqindilarni ekologik jihatdan xavfsiz olib tashlash va utilizatsiya qilish, shuningdek, 150 tonna eskirgan pestitsidlarni xavfsiz yo‘q qilish mavjud.
Loyihaning amalga oshirilishi ekologik xavflarni kamaytirish, aholi salomatligini muhofaza qilish va tabiiy ekotizimlarni saqlab qolishda muhim qadam bo‘ladi. Tashabbus, shuningdek, atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi milliy maqsadlarga erishish va O‘zbekistonning yanada yashil va barqaror kelajakka o‘tishiga salmoqli hissa qo‘shadi.
